رواج مشکل گشاهای خرافی در جامعه
یک اتاق نیمه تاریک که گاهی با وسائل آنتیک و عجیب تزئین شده رد و بدل میشود. زن یا مرد فالگیر، با گردنبندهای پر از مهره و یا چهرهای که سعی میکند کمی عجیب به نظر برسد را هم که به اتاق اضافه کنی، همه چیز تکمیل است که با چشمان باز به دهان فالگیر خیره شوی و گاهی هم قلم به دست بگیری تا آیندهات را که از زبان فالگیر میشنوی ثبت کنی، مبادا که فراموش شود!حال همه اینها وقتی رنگ و بوی مذهبی نیز به خود میگیرد، فراگیرتر و قابل پذیرشتر میشود. دعا نویسی، طلسم و جادو، باز کردن سر کتاب، استفاده از رمل و اسطرلاب، ارتباط با اجنه و حتی گاهی استفاده از کتاب مقدس قرآن کریم، زمینه را برای سوء استفاده از افراد ساده لوح فراهم کرده است.
بی تردید، دعاکردن از ارزشهای جامعه ایرانی است و همین امر باعث شده است که بساط رمالی و دعانویسی همیشه داغ داغ باشد فارغ از اینکه به این نکته توجه شود، برای ارتباط با خداوند و دعا به درگاهش و در نهایت اجابت دعا، نیاز به هیچ واسطهای نیست.
نگاهی به دادسراها و اخبار منتشر شده درباره دستگیری رمالها و دعا نویسها نشان میدهد، بسیارى از این افراد شیادانى هستند که از عقاید مردم سوء استفاده مىکنند و بنابراین باید در برخورد با آنان هشیار بود.
بسیاری از این گونه افراد، با تجربهای که در قیافهشناسی دارند، بسیاری از حالات مشترک را مطرح میکنند و در نتیجه تصور مخاطب این میشود که آنها خبر دقیق از اوضاع ایشان دارند در حالی که تشخیص این گونه امور از چهره افراد بستگی به تجربه دارد و همیشگی نیست.
حتی در برخی موارد دیده شده است که این افراد سود جو با پخش یک نوار ضبط شده از صداهای عجیب و غریب و نامفهوم، بدون آنکه دستگاه پخش صدایی در اتاق دیده شود، مدعی میشوند که با اجنه در تماس هستند.
پس از آنکه صداهای وهمآور از ضبط صوت بخش شد، این افراد با پاسخهایی به همان سیاق، اینگونه وانمود میکنند که با اجنه در ارتباط هستند و برای ادامه کار پول بیشتری درخواست میکنند و اگر عملیاتی که انجام میدهند رضایت مراجعه کننده را جلب نکند با ترساندن وی ماجرا را به نفع خود ختم میکنند!
گاهی نیز دیده شده مهرهایی به عنوان طلسم و جادو به مراجعه کننده داده میشود یا گردهایی که باید در آب کسی بریزد تا محبتش جلب شود! که در بسیاری از موارد حتی کار به مسمومیت و بیماری هم کشیده شده است.
آنچه مسلم است، ناامیدی انسان از رسیدن به آنچه خواست و آرزوی دیرینه یا نه همین امروزش است، بعضی اوقات او را وادار میکند تا به خرافه رو آورد و از نیروهایی نامعلوم بخواهد برایش دست به دعا شوند، غافل از اینکه براى دعا به درگاه خداوند نیازى به واسطه و دعانویس نیست؛ بلکه هر کس مىتواند براى رفع مشکلات خود به درگاه او عرض حاجت نماید و از اعمال نیک براى تقرب به درگاه خداوند بهره ببرد، مگر آنکه به افراد وارسته و اهل دل دسترسى باشد که به طور یقین دعاى آنان و نفوذ کلام آنان تأثیر ویژهاى دارد.
نگاهی به سیره و سنت پیامبر (ص) و ائمه اطهار نشان میدهد، رجوع به دعانویسها در سنت و سیره پیامبر (ص) و امامان (ع) نبوده است و بزرگان دین هیچگونه توصیهای در این باره ندارند، لذا بهترین روش همان تعقل و تدبیر شخصی و مشورت با خردمندان، توکل بر خدا، پرداخت صدقه و خواندن دعاهای معتبر است و نه کمک گرفتن از شیادان رمال و مدعیان دروغی ارتباط با اجنه.
مراجع عظام نیز در استفتائاتی که از آنان شده است فتوای خود را درباره مسائلی چون رمالی، دعا نویسی، جن گیری و سحر و جادو بیان کردهاند. خبر گزاری ایسنا در این باره پرسشهایی را از مراجع پرسیده است که متن پرسشها و پاسخ مراجع تقلید به این شرح است:
-آیا دعانویسی، فال گیری و جن گیری مورد تایید اسلام است؟
-گرفتن پول یا هدیه در قبال نوشتن دعا چه حکمی دارد؟
-نظر حضرتعالی درباره اقدام افرادی که بدون داشتن اطلاعات کافی دینی از طریق نوشتن دعا امرار معاش و کلاهبرداری میکنند، چیست؟
-دادن پول به این افراد چه حکمی دارد؟
پاسخ آیت ا... ناصر مکارم شیرازی:
«نوشتن دعاهایی که از حضرات معصومین (علیهم السلام) رسیده و در کتب معتبر موجود است، اشکالی ندارد. ولی دعانویسی حرفهای، که شغل افراد سودجو است، صحیح نیست و غالب کتابهایی که به آن استناد میکنند، اعتباری ندارد. این امر اگر چه ممکن است ولی شرعا جایز نیست و بسیاری از مدعیان آن افرادی دروغگو یا خطاکارند و فال گیری از خرافات است و گرفتن پول برای گرفتن فال جایز نیست.»
آیت ا... مکارم شیرازی، در پاسخ به استفتایی دیگر در این باره اعلام کردند: «کسانی که به ادعای خود غیبگو بوده و رازهای پنهانی مردم را فاش میسازند از آیین اسلام دور میباشند.
البته هم افراد غیبگو و هم کسانی که به آنها مراجعه میکنند گناهکار محسوب میشوند. هرگونه غیبگویی و خبر از آینده دادن در زمان غیبت معصوم حرام است.»
پاسخ آیت ا... صافی گلپایگانی:
«نوشتن دعاهایی که با دلیل معتبر از ائمه معصومین علیهم السلام نقل شده و اجرت گرفتن در مقابل آن، اشکال ندارد ولی مراجعه به فالگیرها یا دعانویسانی که به صورتهای مختلفه از منابعی که اعتبار شرعی ندارد نقل میکنند یا مینویسند جایز نیست و پول گرفتن این گونه اکل مال به باطل و حرام است. وا... العالم».
«دعانویسی از نظر شرعی اشکال ندارد ولی فال گیری و جن گیری مورد تایید نیست ولی دعانویسی که فعلا در مملکت ما رواج دارد و بیشتر افراد کلاهبردار به این امر مشغول هستند جایز نیست زیرا بسیاری از آنها معلومات کافی در این امر ندارند و گرفتن چنین پولهایی هم خالی از شبهه نیست و ما نباید خودمان را در معرض سوء استفاده این گونه افراد قرار دهیم».
«مراجعه به دعانویس اشکال ندارد ولی سحر و جادو جایز نیست، سحر و جادو از محرمات و معاصی کبیره است و جایز نیست».
همچنین درباره این سوال که «کف و یا فال فنجان بین، پیشگوییهایی میکند و میگوید که برای شخص در حال و آینده چه پیش خواهد آمد؟ آیا چنین کاری جایز است به ویژه اگر صاحب فنجان به آنچه گفته میشود ترتیب اثر بدهد؟» پاسخ داده شده است: «چنان پیشگوییهایی اعتبار ندارد و او هم نباید به طور جزم و یقین، سخنی بگوید هم چنان که دیگران هم در مواردی که وجود حجت شرعی و عقلی لازم است، نباید بر آن پیشگوییها، اثر بار کنند.»
سلام